Flaga

Często czytając kroniki kryminalne muszę szczypać się w nos. Dziś znów myślałem, że zasnąłem w pracy, przed komputerem – radomski sąd wlepił studentowi sześć miesięcy ograniczenia wolności za zdjęcie flagi ze słupa i machanie nią na ulicy.

Zaznaczam – na ile można wierzyć materiałowi prasowemu – człowiek zdjął flagę nie po to, żeby ją zniszczyć, zbrukać, znieważyć. Zdjął flagę i szedł z nią przez miasto, machając.
Jak sądzę w sprawie zastosowano art. 137 par. 1 kk, zgodnie z którym:

Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

I tu się muszę bardzo nie zgodzić. Student flagi nie znieważył (jak sądzę), nie zniszczył i nie uszkodził; dyskusyjne jest czy ją usunął – OK, w pewnym sensie usunął – ale tylko w celu dokonania prywatnego przemarszu przez miasto. Ale w ten sposób, rozdmuchując normę ad absurdum, można także zacząć ścigać te służby, które po obchodach ściągają wywieszone flagi.

Co więcej, już (dopiero!) dwa lata temu zmieniono brzmienie art. 15 ustawy z 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, który wcześniej stanowił, iż

Godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej mogą być umieszczane, a hymn Rzeczypospolitej Polskiej wykonywany lub odtwarzany w sposób zapewniający im należną cześć i szacunek, w okolicznościach i warunkach przewidzianych w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.

aby dziś przyjąć następującą treść

Godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej są umieszczane, a hymn Rzeczypospolitej Polskiej wykonywany lub odtwarzany w sposób zapewniający im należną cześć i szacunek.

A to dlatego, że interpretacja “okoliczności i warunków przewidzianych w ustawie” prowadziła do takich absurdów jak ściganie – w połowie lat 90-tych! – właściciela wrocławskiej automyjni, który w przypływie patriotycznych uczuć wywiesił biało-czerwoną na dachu swojego zakładu!

Zaprawdę, przypomina mi to praktykę komunistycznego reżimu, który prał pałkami ludzi, którzy chodzili po ulicach z oficjalnymi, legalnymi flagami ich kraju (z tym, że dziś prymitywną lolę zastąpił wyrafinowany kodeks postępowania karnego). Okazuje się, że nie mogę wziąć flagi i przejść się z nią ulicą, bo grozi mi za to odpowiedzialność z kodeksu karnego za znieważenie flagi państwowej.
(Zaznaczam w tym miejscu, że jeśli już trzeba było studenta za coś ścigać, to przywłaszczając sobie flagę mógł teoretycznie ponieść odpowiedzialność za kradzież, co jednak w przypadku mienia o wartości poniżej 250 zł oznacza wyłącznie zarzut z art. 119 par. 1 kw. Nie zgadzam się jednak z koncepcją, że kradzież flagi równa się jej znieważeniu!)

Wolność – prawdziwa wolność, a nie współczesna “wolność”, w której obywatel chce być wolny jak piesek na nowoczesnej, kolorowej, automatycznej smyczy, której drugi koniec trzyma państwo-właściciel (i obywatel chętnie sobie pobiega na tyle, na ile mu ta smycz pozwala, ale jak tylko pojawia się kałuża to leci do pana i prosi o wzięcie na ręce) – oznacza swobodę działania na tyle dużą, na ile nie godzi to w swobody innych jednostek. (Kiedyś ukuto opisowe porównanie o swobodzie, która kończy się gdzie zaczyna się czubek cudzego nosa.)
Ściganie człowieka tylko dlatego, że nadgorliwy strażnik miejski poczuł się strażnikiem Teksasu i dzięki cudom techniki mógł kierować pościgiem za zbrodniarzem – zbrodniarzem, który szedł przez miasto machając biało-czerwoną flagą – oznacza śmieszność tego państwa i jego funkcjonariuszy. Karygodną śmieszność.

W mojej libertariańskiej duszy budzi się jednak – kryć nie będę – sprzeciw wobec czynu stypizowanego w art. 137 kk. Wiem bowiem, iż przepis ten wymierzony byłby także w tych, którzy dla zamanifestowania swojego stanowiska palą flagę (widok znany z amerykańskich filmów, nie tylko o wojnie wietnamskiej). Uważam bowiem, że spalenie flagi nie musi oznaczać braku szacunku dla niej, dla państwa. Nie prostymi gestami, rytuałem, mierzy się poziom patriotyzmu, nie może on też stać na przeszkodzie realizacji wolności słowa.
(Nb. także w Stanach Zjednoczonych próbowano wprowadzać przepisy zakazujące palenia flagi, aczkolwiek zostały one zakwestionowane przez Sąd Najwyższy jako niezgodne z Pierwszą Poprawką do Konstytucji).

PS prokuratorom podpowiadam: jutro mecz, pewnie parę osób przyjdzie z flagami na stadion, będą nimi machać. Wystarczy tylko patrzeć czy machają nimi w sposób zgodny z przepisami.